POLSKA 

Gdy na niebie zabłyśnie pierwsza gwiazdka, zasiadamy w rodzinnym gronie do wieczerzy wigilijnej. Słowo „wigilia” oznacza czuwanie, oczekiwanie - w tym uroczystym dniu oczekujemy przyjścia na świat Pana Jezusa. Dzieląc się opłatkiem, wybaczamy sobie wzajemne urazy, znika gniew i wrogość. Trudno sobie wyobrazić Boże Narodzenie bez choinki ozdobionej bombkami, anielskim włosem, oświetlonej lampkami. Ale ta tradycja liczy sobie w Polsce zaledwie sto lat. Dawniej w domach królowały podłaźniczki, czyli gałęzie jodły, wieszane pod sufitem,  przybrane jabłkami, orzechami, ozdobami ze słomy i kolorowych opłatków. Gałąź jodły, zielona mimo panującej zimy, była symbolem życia i zdrowia. Wnosiła do domu pomyślność i szczęście. Pod obrusem, na pamiątkę żłóbka, umieszczano garść siana. Z długości i wyglądu jego źdźbeł wróżono przyszłość- zdrowie i szczęście zwiastowało długie, zielone, zdrowe  źdźbło. Przy stole zostawiano zawsze jedno wolne miejsce dla niespodziewanego wędrowca. Do stołu zasiadano wedle wieku - od najstarszego do najmłodszego. Do stołu zasiadała również cała służba. Uroczysta kolacja rozpoczynała się modlitwą za  zmarłych i odczytaniem fragmentu Nowego Testamentu mówiącego o narodzeniu Dzieciątka Jezus. Wierzono, że do stołu wigilijnego siadają z nami dusze zmarłych. Część tych zwyczajów jest kultywowana do dziś.

Wieczerzę wigilijną rozpoczynamy wraz z pojawieniem się pierwszej gwiazdki na niebie. Jest to na pamiątkę betlejemskiej gwiazdy, która wskazywała pastuszkom drogę do stajenki, miejsca narodzenia Jezusa. Przed rozpoczęciem wieczerzy wigilijnej wszyscy zgromadzeni dzielą się opłatkiem, który oznacza pojednanie się i przypomina o konieczności dzielenia się z bliźnim nawet ostatnim kawałkiem chleba. Ten moment jest wyjątkowy, to chwila, kiedy wszyscy starają się wybaczyć sobie nawzajem i pokazać, że prawdziwa miłość zwycięża. Po złożeniu sobie życzeń wszyscy zasiadają do nakrytego białym obrusem stołu. Wigilijna wieczerza składała się z dwunastu potraw - tylu, ilu było apostołów. Najbardziej tradycyjne wigilijne potrawy to między innymi barszcz czerwony, grzyby, pierogi z kapustą i grzybami, wszelkiego rodzaju kasze podawane z sosem grzybowym, a także karp i szczupak. Tradycyjne wigilijne menu zależy od rejonu Polski, jednak wigilijna wieczerza powinna obyć się bez mięsnych potraw. Aby nadchodzący nowy rok był udany należy spróbować wszystkich wigilijnych potraw i nie ma wymówek! Ich dobór wynika z faktu, że powinny być sporządzone: z darów lasu (grzybów, miodu, orzechów), pola (kasze i mąki), ogrodu (nasion, warzyw, suszonych i świeżych owoców) i wody (rozmaitych ryb).  W tym szczególnym dniu w dawnych czasach zwierzęta również były częstowane opłatkiem i potrawami z wigilijnego stołu. Wierzono, że w noc poprzedzającą Boże Narodzenie zwierzęta przemawiają ludzkim głosem. Nie wolno było ich jednak słuchać, bo to przynosiło nieszczęście. Po kolacji w wielu domach rozpoczyna się wspólne śpiewanie kolęd. Wieczór wigilijny kończy się zwykle udziałem w Pasterce, uroczystej mszy o północy.

Jak obyczaje świąteczne wyglądają w innych krajach Europy? Przekonajmy się!